Haft nasnuwany SNUTKA

11 listopada 2021

Biały haft nasnuwany na płótnie, zwany też snutym lub określany mianem „snutek”, można nazwać najefektowniejszym haftem ludowym Wielkopolski. Na przełomie XIX i XX wieku „snutkami” ozdabiano koszulki, fartuchy, kryzy i czepce płócienne. Rozpowszechniony głównie w Południowej Wielkopolsce, rozwinął się i najdłużej przetrwał we wsi Golina koło Jarocina dzięki mecenatowi hrabiny Moszczeńskiej w okresie międzywojennym. Wówczas przybierano nimi głównie bieliznę kościelną. Po II wojnie światowej haft ten stosowano prawie wyłącznie do dekoracji serwetek i obrusów stołowych, które liczne grono hafciarek wykonywało na zamówienie Spółdzielni „Cepelia”. Współcześnie jest inspiracją do ozdabiania ubrań i przedmiotów, a także identyfikacji regionalnej.

Etapy tworzenia „snutek”: 1. projektowanie, rysowanie i kalkowanie wzorów na płótnie; 2. fastrygowanie; 3. nasnuwanie; 4. wyszywanie; 5. wycinanie płótna pod „snutką”; 6. pranie i krochmalenie; 7. upinanie; 8. wycinanie brzegów; 9. prasowanie.

Efekt dekoracyjny haftu nasnuwanego polega na równoczesnym i harmonijnym zespoleniu trzech składników (wg Zofii Grodeckiej w „Zapiskach Jarocińskich” 1984, nr 6):

  • układów dziurek występujących pojedynczo, grupowo i pasowo czy nawet obramowujących niektóre motywy – haft dziurkowany;
  • zestawów motywów, złożonych z płaskich figur o zaokrąglonych narożnikach i dających się najczęściej wpisać w koło lub owal; motywy te wykończone są wąskim ściegiem atłaskowym, ściegiem dzierganym lub szeregiem dziurek;
  • odcinków pojedynczych nitek, łączących poszczególne elementy i większe motywy haftu, a nazywanych „nóżkami pajęczymi”.

Snutki-ulotka-2019


SNUTKA w Kępnie


Upowszechnianie i podtrzymywanie sztuki regionalnej haftu nasnuwanego SNUTKA

Działania CKiS w Kaliszu w l. 2014-2021

 

2021

– Warsztaty haftu nasnuwanego (bezpłatne) – Jolanta Łukaszewska, Zofia Talarowska z Goliny, Hanna Bartkowiak z Jarocina / Festiwal muzyki tradycyjnej „Melodie stamtąd 2021” w Kaliszu, Pd Wielkopolska

Fotorelacja: https://ckis.kalisz.pl/festiwal-melodie-stamtad-odbyl-sie-po-raz-trzeci/

– Prezentowany haft nasnuwany – Targi sztuki ludowej na Estradach Folkloru w Moszczance i w Sośniach (pow. ostrowski), w Doruchowie (pow. ostrzeszowski), Pd Wielkopolska

Fotorelacja: https://ckis.kalisz.pl/folklor-na-estradzie-w-skrzebowej-i-moszczance/

https://ckis.kalisz.pl/estrada-folkloru-w-sosniach/

https://ckis.kalisz.pl/po-estradzie-folkloru-w-doruchowie/

 

2020

– Warsztat twórcy ludowego – dokument filmowy rzemiosła regionalnego, pokazuje sztukę haftu nasnuwanego. Swoją twórczość i technikę prezentują dwie twórczynie: Zofia Talarowska z Goliny, mistrzyni snutki golińskiej, oraz Genowefa Dopierała, snutkarką z Jarocina. Dofinansowane ze środków MKiDN i Woj. Wlkp.

Link do filmu: https://www.youtube.com/watch?v=DPpA0MzgSB0

Fotorelacje https://ckis.kalisz.pl/estrada-folkloru-w-sosniach/

– Prezentowany haft nasnuwany – Targi sztuki ludowej podczas Biesiady Folkloru Ziemi Kaliskiej 2020 w Brzezinach (pow. kaliski, Pd Wielkopolska). Dofinansowane ze środków MKiDN i Woj. Wlkp.

Fotorelacja https://ckis.kalisz.pl/wyniki-biesiady-folkloru-2020/


Widowisko w Golinie

Zespół Folklorystyczny „Snutki” z Potarzycy przygotowało premierę widowiska scenicznego pt. „Jak to w Golinie i okolicy dawniej bywało”, które zaprezentuje w niedzielę 11 października 2020 w szkole w Golinie k. Jarocina.

https://ckis.kalisz.pl/widowisko-jak-to-w-golinie-i-okolicy-dawniej-bywalo/


2019

Warsztaty haftu nasnuwanego (8 miesięcy, bezpłatne) – Mistrzyni snutki golińskiej. Warsztaty haftu Zofii Talarowskiej z Goliny, w Jarocinie, dofinansowane ze środków MKiDN

Link do reportażu: https://www.youtube.com/watch?v=csLFnXyToSo

Fotorelacja https://ckis.kalisz.pl/warsztaty-i-wystawa-snutki-golinskiej/

– Warsztaty haftu nasnuwanego (bezpłatne) – Stanisława Kowalska, Daniela Krawczyńska, Zofia Talarowska i Danuta Wróbel z Goliny, Hanna Bartkowiak z Jarocina / Festiwal muzyki tradycyjnej „Melodie stamtąd 2019” w Kaliszu, Pd Wielkopolska, dofinansowane ze środków NCK

Link do reportażu: https://www.youtube.com/watch?v=ripDfDAgGmg

Fotorelacja: https://ckis.kalisz.pl/festiwal-melodie-stamtad-wyniki-konkursu/

– Warsztaty haftu nasnuwanego (bezpłatne) – Jolanta Łukaszewska z Goliny / Estrada Folkloru w Moszczance i Skrzebowej (pow. ostrowski), Pd Wielkopolska, dofinansowane ze środków NCK

– Prezentowany haft nasnuwany – Stanisława Kowalska, Daniela Krawczyńska, Jolanta Łukaszewska, Zofia Talarowska i Danuta Wróbel z Goliny, Hanna Bartkowiak z Jarocina / Targi sztuki ludowej podczas Estrad Folkloru 2019 w Sośniach, w Moszczance i w Przygodzicach (pow. ostrowski), w Choczu (pow. pleszewski), Pd Wielkopolska, dofinansowane ze środków NCK

https://ckis.kalisz.pl/najwieksza-tegoroczna-estrada-folkloru-zagrala-w-sosniach/

https://ckis.kalisz.pl/estrada-folkloru-w-moszczance-i-skrzebowej-fotorelacja/

https://ckis.kalisz.pl/estrada-folkloru-2019-w-choczu-fotorelacja/

 

2018

– Warsztaty haftu nasnuwanego (bezpłatne) – Jolanta Łukaszewska, Zofia Talarowska z Goliny, Hanna Bartkowiak z Jarocina / Biesiada Folkloru Ziemi Kaliskiej 2018 w Brzezinach (pow. kaliski, Pd Wielkopolska), dofinansowane ze środków MKiDN oraz Woj. Wlkp.

https://ckis.kalisz.pl/biesiada-folkloru-ziemi-fotorelacja/

– Warsztaty haftu nasnuwanego (bezpłatne) – Hanna Bartkowiak z Jarocina / Estrady Folkloru w Moszczance i Skrzebowej i w Sośniach (pow. ostrowski), Pd Wielkopolska, dofinansowane ze środków MKiDN oraz Woj. Wlkp.

– Warsztaty haftu nasnuwanego (bezpłatne) – Daniela Krawczyńska z Goliny, Hanna Bartkowiak z Jarocina / Estrada Folkloru w Żegocinie (pow. pleszewski), Pd Wielkopolska, dofinansowane ze środków MKiDN oraz Woj. Wlkp.

https://ckis.kalisz.pl/estrada-folkloru-w-zegocinie-fotorelacja/

– Warsztaty haftu nasnuwanego (bezpłatne) – Jolanta Łukaszewska z Goliny / Estrada Folkloru w Choczu (pow. pleszewski), Pd Wielkopolska, dofinansowane ze środków MKiDN oraz Woj. Wlkp.

– Prezentowany haft nasnuwany – Stanisława Kowalska, Daniela Krawczyńska z Goliny / Targi sztuki ludowej podczas Biesiady Folkloru Ziemi Kaliskiej 2018 w Brzezinach (pow. kaliski), Estrada Folkloru w Sośniach (pow. ostrowski), Daniela Krawczyńska, Jolanta Łukaszewska z Goliny / Targi sztuki ludowej podczas Estrady Folkloru w Dębnicy (pow. ostrowski), Pd Wielkopolska, dofinansowane ze środków MKiDN oraz Woj. Wlkp.

– prezentacja projektów stypendialnych w ramach programu MKiDN – Stanisława Kowalska czepce / Ogólnopolska Konferencja „Twórcy / wytwórcy / przetwórcy. Wokół problematyki wzornictwa regionalnego” w MOZK w Kaliszu

https://ckis.kalisz.pl/estrada-folkloru-w-sosniach-fotorelacja/

https://ckis.kalisz.pl/estrada-folkloru-w-choczu-fotorelacja-3/

https://ckis.kalisz.pl/pierwsza-estrada-folkloru-w-moszczance-i-skrzebowej-fotorelacja/

 

2017

– Warsztaty z elementami haftu nasnuwanego (10 miesięcy, bezpłatne): Mistrzyni czepców. Warsztaty Stanisławy Kowalskiej z Goliny haftowania i układania czepców, w Jarocinie, dofinansowane ze środków MKiDN

Link do reportażu: https://www.youtube.com/watch?v=M0KJIKvJEFk

https://ckis.kalisz.pl/mistrzyni-czepcow-zakonczenie-warsztatow-stanislawy-kowalskiej/

– Prezentowany haft nasnuwany – Daniela Krawczyńska, Jolanta Łukaszewska i Zofia Talarowska z Goliny, Hanna Bartkowiak z Jarocina, Targi sztuki ludowej podczas Estrady Folkloru w Żegocinie (pow. pleszewski), w Jaraczewie (pow. jarociński), w Wysocku Małym (pow. ostrowski), Festiwal muzyki tradycyjnej „Melodie stamtąd 2017” w Kaliszu, Pd Wielkopolska, dofinansowane ze środków MKiDN i Woj. Wlkp.

Fotorelacja: https://ckis.kalisz.pl/festiwal-muzyki-tradycyjnej-melodie-stamtad-2017-fotorelacja/

 

2016

– Prelekcja i prezentacja „Snutka golińska” czyli haft nasnuwany Anna Gałczyńska-Witczak, Konferencja naukowa ZDOBNICTWO STROJU LUDOWEGO. MIĘDZY RZEMIOSŁEM I SZTUKĄ, Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”

– Prezentowany haft nasnuwany – Stanisława Kowalska, Daniela Krawczyńska i Zofia Talarowska z Goliny, Hanna Bartkowiak z Jarocina / Targi sztuki ludowej podczas Biesiady Folkloru Ziemi Kaliskiej 2016 w Brzezinach (pow. kaliski), podczas Estrad Folkloru 2016 w Żegocinie gm. Czermin i w Nowej Wsi gm. Gizałki (pow. pleszewski), w Moszczance i Skrzebowej (pow. ostrowski), Pd Wielkopolska

https://ckis.kalisz.pl/wyniki-konkursu-w-biesiadzie-folkloru-w-brzezinach/

https://ckis.kalisz.pl/estrada-folkloru-w-moszczance-skrzebowej-fotorelacja/

 

2015

Dokument filmowy Ginący zawód – układanie czepców wielkopolskich, z udziałem Stanisławy Kowalskiej mistrzyni snutki golińskiej z Goliny. Dofinansowane ze środków MKiDN i Woj. Wlkp.

Link do filmu: https://www.youtube.com/watch?v=LyXp7sQnGCk

– Warsztaty haftu nasnuwanego (bezpłatne) – Daniela Krawczyńska i Stanisława Kowalska z Goliny / Estrada Folkloru 2015 w Moszczance i Skrzebowej (pow. ostrowski), Pd Wielkopolska, dofinansowane ze środków MKiDN oraz Woj. Wlkp.

– Warsztaty haftu nasnuwanego (bezpłatne) – Zofia Talarowska z Goliny / Estrada Folkloru 2015 w Choczu (pow. pleszewski), Pd Wielkopolska, dofinansowane ze środków MKiDN oraz Woj. Wlkp.

 

2014

– Prezentowany haft nasnuwany – Stanisława Kowalska, Daniela Krawczyńska i Zofia Talarowska z Goliny, Hanna Bartkowiak z Jarocina / Targi sztuki ludowej podczas Biesiady Folkloru Ziemi Kaliskiej 2014 w Brzezinach (pow. kaliski), podczas Estrad Folkloru 2014 w Żegocinie i w Choczu (pow. pleszewski), w Moszczance i Skrzebowej (pow. ostrowski), Pd Wielkopolska

————————————————————————————————-

Anna Gałczyńska, specjalistka ds. dziedzictwa kulturowego CKiS w Kaliszu