Kapela Ludowa BRZEZINY

4 marca 2021
II nagroda na Festiwalu w Kazimierzu 2019

Kapela ludowa BRZEZINY powstała ponad 40 lat temu jako naturalna inicjatywa kilku muzykantów – chcieli wspólnie grać i pokazywać muzykę wiejską. Melodie tradycyjne, które pamiętali z dzieciństwa i młodości, które słyszeli w domach rodzinnych, u sąsiadów, na zabawach i weselach przed i po II wojnie. Kapela stworzona z potrzeby serca, choć też ówczesnej polityki kulturalnej, skupiła okolicznych muzykantów, którzy przez lata nie mieli miejsca i słuchaczy do grania standardów wiejskiej kultury. Dzięki tej trochę narzuconej formie i stylistyce przetrwał kawałek dawnego wiejskiego życia Ziemi Kaliskiej. Dzięki tym muzykantom skupionym w Kapeli BRZEZINY – my współcześni mamy z czego korzystać, co odkrywać i pokazać dalszym pokoleniom. A Kapela gra dalej…

solista z Kapeli

 

Kapela Ludowa BRZEZINY na 53. Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym, 29 czerwca 2019. Kapela otrzymała za ten występ jedną z II nagród w kat. kapel ludowych. Grają: Zbigniew Witkowski na skrzypcach, Lucjan Dymarczyk na harmonii, Stanisław Pawlik na bębnie ze stalką – oberek Czyś ty babo oszalała…, polka Cześka.

Działalność Kapeli Ludowej „Brzeziny” zainicjowało w 1977 roku wspólne muzykowanie w podkaliskich Brzezinach okolicznych muzykantów – Józefa Więcława, Ignacego Focha, Mirosława Biernacika i Lucjana Dymarczyka. Od tamtej pory kapela kultywuje muzykę tradycyjną pogranicza kalisko-sieradzkiego, wspierana przez Gminny Ośrodek Kultury w Brzezinach. Skład Kapeli wielokrotnie się zmieniał, a w całym okresie działalności grało w niej 21 muzykantów. Kapela składa się obecnie z 8 osób, grających często w składach tradycyjnych dwu-trzyosobowych. Nadal grają w niej ze słuchu na skrzypcach, harmonii guzikowej, akordeonie, klarnecie, bębnie ze stalką czy basach kaliskich – przekazywane z pokolenia na pokolenie: polki, oberki, owijoki i walcerki, muzykę taneczną z pogranicza południowo-wschodniego Wielkopolski. Kierownikiem Kapeli był do 2010 roku Ignacy Foch, a obecnie jest nim Lucjan Dymarczyk.

Nagrania Kapeli BRZEZINY na płycie „Biesiady Folkloru – wybór nagrań” dostępne TUTAJ.

Nr 6. polka Co mi dasz…, 2006 Brzeziny;

Nr 12. oberek Tańcowała Małgorzatka z Witkiem…, 2004 Brzeziny;

Nr 44. oberek Na uwrociu…, 2008 Brzeziny.

 

 

 

Kapela popularyzowała muzykę ludową w całej Polsce, a także za granicą. Brała udział w wymianie kulturalnej, reprezentując byłe województwo kaliskie w takich zaprzyjaźnionych miastach jak: Stawropol w ZSRR (1988), Erfurt w Niemczech, Kamieniec Podolski na Ukrainie, Heerhugowaard w Holandii, Hautomont we Francji czy Tongeren w Belgii. W maju 2004 r. Kapela – wraz z innymi zespołami i delegacją samorządu Powiatu Kaliskiego – uczestniczyła w Marienbergu w Niemczech w uroczystościach związanych z wstąpieniem Polski do Unii Europejskiej.

Kapela Ludowa Brzeziny I z Brzezin, Biesiada Folkloru Ziemi Kaliskiej 2012 w Brzezinach k. Kalisza, 14-15 lipca, zorganizowana przez Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu. Kapela otrzymała za ten występ I nagrodę w kat. kapel ludowych. Grają: Józef Antczak na skrzypcach, Lesław Antczak na akordeonie, Mieczysław Kamzol na basach kaliskich 1. oberek Od Kalisza, 2. polka Na okrętkę, 3. oberek Czyś ty babo oszalała

BRZEZINY na Biesiadzie Folkloru 1985 w Jarocinie

BRZEZINY na Biesiadzie Folkloru 1985 w Jarocinie, fot. archiwum CKiS w Kaliszu

Od początku działalności kapela uczestniczyła w regionalnych Estradach Folkloru czy innych lokalnych imprezach, grając do tańca, do posłuchu, tworząc oprawę spektakli folklorystycznych. Grała na potańcówkach „Tańce blisko ziemi” popularyzujących zabawy tradycyjne w regionie.

Brzeziniacy wydawali swój repertuar na płytach m.in. na jubileusz 20-lecia działalności w 1997 w Studiu Radia Centrum w Kaliszu. W 2017 roku zagrali na płycie razem z Leonem Lewandowskim, skrzypkiem z Jagodzińca k. Brzezin, wydanej przez CKiS w Kaliszu, muzykantem Kapeli Brzeziny przez kilkadziesiąt lat. Ich nagrania pojawiły się także rok później na płycie „Biesiady Folkloru – wybór nagrań z lat 1998-2014”.

Kapela Ludowa Brzeziny II z Brzezin, Biesiada Folkloru Ziemi Kaliskiej 2012 w Brzezinach k. Kalisza, 14-15 lipca, zorganizowana przez Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu. Kapela otrzymała za ten występ II nagrodę w kat. kapel ludowych. Grają: Zdzisław Siudy, Władysław Nowak na skrzypcach, Lucjan Dymarczyk na akordeonie, Stanisław Pawlik na bębnie ze stalką 1. oberek Hej za lasem, hej za górą, 2. walcerek Żeby cie śnig spolił, 3. polka Od Zajączek.

Kapela w l.80-tych w Brzezinach, archiwum CKiS

Kapela w l.80-tych w Brzezinach, archiwum CKiS

„Brzeziny” swoją długoletnią działalnością przyczyniły się do ochrony, dokumentacji i zachowania dla przyszłych pokoleń folkloru muzycznego i tradycji wiejskiej kapeli z ziemi kaliskiej. Członkowie Kapeli sprawili jednocześnie, że muzyka ludowa jest nadal żywa, funkcjonuje w domach prywatnych, jak i na uroczystościach w Gminie Brzeziny, w Wielkopolsce południowej, całej Polsce oraz za granicą. Włączali się także w aktywizację miejscowego środowiska wiejskiego – przyczyniając się do zainteresowania folklorem dzieci i młodzieży z Brzezin oraz okolic. Dzięki nim powstała i działała kilka lat Młodzieżowa Kapela „Brzeziny”.

Kapela na Festiwalu w Kazimierzu w 2013 (S.Pawlik, W.Nowak, L.Dymarczyk) fot. K.Rospondek

Kapela na Festiwalu w Kazimierzu w 2013 (S.Pawlik, W.Nowak, L.Dymarczyk) fot. K.Rospondek

„Brzeziny” były wielokrotnie wyróżniane nagrodami i dyplomami, m.in. Dyplomem Honorowym Ministra Kultury i Sztuki oraz Wojewody Kaliskiego. Z okazji 25-lecia działalności najstarsi członkowie Kapeli otrzymali odznakę „Zasłużonego Działacza Kultury”, a w 2003 r. Zarząd Województwa Wielkopolskiego przyznał „Brzezinom” Odznakę Honorową „Za Zasługi dla Województwa Wielkopolskiego”. W 2008 r. Kapelę wyróżniono odznaczeniami o randze państwowej: kierownik Kapeli Ignacy Foch otrzymał Złoty Krzyż Zasługi, a trzej członkowie „Brzezin” – Srebrne Krzyże Zasługi – za pielęgnowanie tradycji i wartości ludowych. Kapela „Brzeziny” ma na swoim koncie wiele nagród i odznaczeń, m.in. trzykrotne laury na Festiwalu w Kazimierzu Dolnym (ostanie w 2019 roku). Muzykanci stali się laureatami przeglądów wojewódzkich w Nowym Tomyślu, w Dziekanowicach czy w Szreniawie, Spotkań Polski Centralnej w Sieradzu czy regionalnej Biesiady Folkloru.

40-lecie Kapeli ludowej BRZEZINY tutaj


Osiągnięcia:

  • Ogólnopolski Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu – I nagroda (1997), III (2013), II (2019);
  • I Przegląd Zespołów Folklorystycznych Polski Środkowej w Brzezinach k. Łodzi (2000) – II miejsce;
  • II Międzynarodowy Przegląd Zespołów Artystycznych w Polanicy-Zdrój (2001) – specjalne wyróżnienie;
  • Wojewódzki Przegląd Folklorystyczny w Nowym Tomyślu nagroda (2003), I nagroda (2009), w Dziekanowicach II (2017), w Szreniawie II (2018);
  • Spotkania Folklorystyczne Polski Centralnej „Od Kujawiaka do Oberka – autentyzm i inspiracje” w Sieradzu: I nagrody (2010, 2011, 2018), II nagrody (2008, 2010, 2011, 2018, 2019), III nagrody (2006, 2008, 2011, 2015, 2016);
  • Biesiada Folkloru Ziemi Kaliskiej – nagroda (1982, 1984, 1985, 1988, 1994, 1996, 1998, 2002), I nagrody (1992, 2004, 2006, 2008, 2010, 2012, 2014, 2016, 2018), II nagrody (2008, 2010, 2014, 2018), III nagrody (2008, 2012);
  • Dyplom Honorowy Ministra Kultury i Sztuki oraz Wojewody Kaliskiego;
  • Odznaka Honorowa „Za Zasługi dla Województwa Wielkopolskiego” (2003);
  • Złoty Krzyż Zasługi dla Ignacego Focha oraz trzy Srebrne Krzyże Zasługi dla członków Kapeli Leona Lewandowskiego, Józefa Antczaka i Józefa Więcława – za pielęgnowanie tradycji i wartości ludowych (2008);
  • Medal „Zasłużony dla Kultury Polskiej” (2012);
  •  Medal „Zasłużony dla Powiatu Kaliskiego” (2017).

W CKiS w Kaliszu znajduje się dużo materiałów z działalności Kapeli, którymi się tutaj dzielimy.

Anna Gałczyńska

 

kontakt do Kapeli – GOK w Brzezinach

 

II nagroda na Festiwalu w Kazimierzu 2019

II nagroda na Festiwalu w Kazimierzu 2019

 

Kapela (S.Pawlik, I.Foch, J.Więcław), Biesiada 2008, fot.T.Mażuchowski

Kapela (S.Pawlik, I.Foch, J.Więcław), Biesiada 2008, fot.T.Mażuchowski


ARTYKUŁY, m.in.:

D.Kubiak Laury dla kultury, „Ziemia Kaliska” 24.10.1997

 

Kapela z Brzezin gra bez nut. Muzykalni chłopi, „Gaz. Poznańska” 09.09.1999